Lệnh Limit/Market, Maker/Taker là gì?

Sổ lệnh: nơi mọi lệnh gặp nhau

Mỗi cặp coin trên sàn có một sổ lệnh (order book), chia 2 bên:

Bên bán: những người đang chờ bán, xếp từ giá thấp lên. Giá thấp nhất gọi là giá bán tốt nhất.
Bên mua: những người đang chờ mua, xếp từ giá cao xuống. Giá cao nhất gọi là giá mua tốt nhất.

Khoảng cách giữa giá bán tốt nhất và giá mua tốt nhất gọi là chênh lệch mua bán (spread).

Hyperliquid khớp lệnh theo giá trước, thời gian sau: giá tốt hơn khớp trước, cùng giá thì ai đặt trước khớp trước.

Lệnh Market là gì?

Lệnh Market là lệnh khớp ngay ở giá thị trường hiện tại.

Ví dụ: giá bán tốt nhất BTC đang là 67,410. Anh em bấm mua Market, lệnh khớp ngay với người đang chờ bán ở 67,410.

Ưu điểm: chắc khớp, vào lệnh ngay.
Nhược điểm: không chọn được giá. Nếu size lớn mà sổ lệnh mỏng, lệnh sẽ "ăn" qua nhiều tầng giá, giá khớp trung bình tệ hơn giá nhìn thấy. Đó gọi là trượt giá (slippage).

Lệnh Limit là gì?

Lệnh Limit là lệnh khớp ở giá anh em chọn, hoặc tốt hơn.

Ví dụ: đặt Limit mua BTC ở 67,380, thấp hơn giá bán đang có. Lệnh không khớp ngay mà nằm chờ trên sổ. Khi giá đi xuống chạm 67,380 và có người bán ở mức đó, lệnh mới khớp.

Ưu điểm: chọn được giá, phí thấp hơn (nếu lệnh nằm chờ).
Nhược điểm: giá không chạm thì lệnh không khớp, có lúc lỡ nhịp.

Maker và Taker là gì?

Maker/Taker không phải loại lệnh, mà là vai của anh em lúc lệnh khớp:

Maker: lệnh nằm chờ trên sổ, không khớp ngay. Maker thêm hàng vào sổ lệnh cho người khác khớp.
Taker: lệnh khớp ngay với lệnh đang nằm chờ. Taker lấy hàng ra khỏi sổ lệnh.

Lệnh nào vượt qua chênh lệch mua bán (khớp ngay với bên kia sổ) thì là Taker. Vì vậy lệnh Market luôn là Taker. Còn lệnh Limit không chắc là Maker.

Ví dụ: giá bán tốt nhất đang là 67,410 mà anh em đặt Limit mua ở 67,500. Giá này cao hơn giá bán, nên lệnh khớp ngay ở 67,410. Lúc đó anh em là Taker, dù đã chọn lệnh Limit.

Muốn chắc chắn là Maker thì bật Post Only (trên Hyperliquid gọi là ALO, nghĩa là "chỉ thêm hàng vào sổ"). Lệnh Post Only chỉ khớp khi đang nằm chờ. Nếu giá đặt khiến lệnh sắp khớp ngay, lệnh bị hủy chứ không khớp.

Phí chênh nhau bao nhiêu? (VÍ DỤ)

Phí perp mức cơ bản trên Hyperliquid (ngày 19/10/2026): Taker 0,045%, Maker 0,015%. Phí giảm dần khi volume 14 ngày tăng, và có giảm thêm nếu stake HYPE.

Ví dụ minh họa với size $10.000:

Mở lệnh: Taker trả $4,50, Maker trả $1,50.
Mở rồi đóng (2 lần phí): Taker trả $9, Maker trả $3.

Một lệnh thì nhỏ, nhưng giao dịch thường xuyên thì khoản chênh này cộng dồn rất nhanh.

Hệ thống delta-neutral mình đang chạy cũng ưu tiên khớp Maker vì lý do này. Chi tiết ở bài Hệ thống delta-neutral chạy tự động 24/7.

Vậy nên chọn lệnh nào?

Không có lệnh nào tốt hơn hẳn, chỉ có lệnh hợp với từng lúc:

Market hợp khi cần vào hoặc ra ngay, chấp nhận phí cao hơn. Ví dụ cần đóng vị thế gấp.
Limit hợp khi không vội, muốn chọn giá và trả phí thấp hơn.

Rủi ro cần biết

Market lúc sổ lệnh mỏng: trượt giá, giá khớp xa giá nhìn thấy.
Quên hủy lệnh Limit: lệnh vẫn nằm chờ, có thể khớp vào lúc anh em không còn muốn mua nữa.
Mỗi sàn một biểu phí: có sàn không thu phí giao dịch nhưng anh em vẫn chịu chênh lệch mua bán và trượt giá. Ví dụ ở bài Chiến lược Spread Trading trên Variational.

Câu hỏi thường gặp

Lệnh Limit lúc nào cũng rẻ phí hơn?
Không. Lệnh Limit khớp ngay thì vẫn là Taker, trả phí Taker. Chỉ phần nằm chờ rồi mới khớp mới tính phí Maker.

Post Only khác Limit thường ở chỗ nào?
Limit thường có thể khớp ngay nếu giá vượt qua bên kia sổ lệnh. Post Only thì không: sắp khớp ngay là bị hủy. Nên hễ Post Only khớp được thì luôn là Maker.

Hyperliquid có trả tiền cho Maker không?
Có. Hyperliquid có maker rebate (phí âm, sàn trả lại cho Maker), nhưng chỉ dành cho tài khoản có tỷ trọng volume Maker rất lớn trên toàn sàn. Với đa số anh em, phí Maker vẫn là một khoản phải trả, chỉ thấp hơn Taker.

Chỉ để tham khảo, không phải lời khuyên tài chính. NFA · DYOR. Biểu phí có thể thay đổi, anh em kiểm tra docs của sàn trước khi giao dịch.

Đọc thêm

Funding Rate là gì?, khoản phí Long và Short trả nhau mỗi giờ
Order Book là gì?, sổ lệnh và vì sao lệnh lớn bị trượt giá
RFQ là gì?, giao dịch không cần sổ lệnh
Defi 101, các bài giải thích khác

Lệnh Limit/Market và lệnh Maker/Taker là gì?