Tài nguyên · Defi 101 · Elysium
Elysium là gì?

Hyperliquid đã có HyperEVM, sao Kinetiq còn làm Elysium?
Hyperliquid có 2 phần chính:
- HyperCore: sổ lệnh spot và perp, nơi tạo ra gần hết doanh thu của Hyperliquid.
- HyperEVM: chain chạy hợp đồng thông minh (smart contract), nơi có kHYPE, lending, DEX.
HyperEVM được giữ nhỏ có chủ đích để không làm nặng HyperCore. Block nhỏ ra mỗi 1 giây, chứa tối đa 3M gas. Block lớn ra mỗi 1 phút, chứa 30M gas.
Với app thường thì đủ. Với app cần cập nhật giá liên tục, như market maker hay AMM chuyên nghiệp (PropAMM), thì quá chật. Kinetiq cho biết có lúc một lệnh swap đơn giản trên HyperEVM tốn tới $20 phí.
Kinetiq cho biết họ đang chiếm phần lớn TVL trên HyperEVM. Thay vì chờ HyperEVM nới rộng, họ làm luôn một chain riêng đặt cạnh HyperCore.
Elysium hơn HyperEVM ở đâu?
| HyperEVM | Elysium | |
|---|---|---|
| Thời gian 1 block | 1 giây (block nhỏ) | 0,1–0,2 giây |
| Gas mỗi giây | 3M | 300M (mục tiêu) |
| Đọc dữ liệu HyperCore | giá mua/bán tốt nhất, 1 giây/lần | đến cả sổ lệnh, theo từng block HyperCore (~70 ms) |
| Token trả gas | HYPE | HYPE (nạp và rút 1:1) |
Ba điểm đáng chú ý:
- Nhanh và rộng hơn. Phí đủ thấp để market maker cập nhật giá 5–10 lần mỗi giây.
- Đọc thẳng HyperCore. Hợp đồng trên Elysium đọc được sổ lệnh, giá, số dư, vị thế trên HyperCore mà không cần oracle đẩy giá (oracle là dịch vụ đưa giá từ ngoài vào blockchain). App còn đặt được lệnh trên HyperCore trong khoảng 100 ms, tiền vẫn nằm trong tài khoản HyperCore của người dùng.
- Không cần token mới. Gas là HYPE. Nạp HYPE từ HyperEVM sang 1:1, rút về cũng 1:1.
Lưu ý: phần đọc và đặt lệnh HyperCore không có ngay ngày mainnet 9/11/2026. Kinetiq sẽ bật bằng một bản nâng cấp sau mainnet, chưa công bố ngày cụ thể.
Elysium được xây thế nào?
- Xây bằng Arbitrum Orbit (bộ công cụ Nitro/ArbOS của Arbitrum), vận hành cùng Conduit.
- Là optimistic rollup: giao dịch chạy trên Elysium, rồi chốt sổ về HyperEVM.
- Dữ liệu giao dịch do một nhóm thành viên (AnyTrust) lưu. Nhóm này lỗi thì chain tự đẩy toàn bộ dữ liệu lên HyperEVM.
- Rút tiền về HyperEVM phải qua thời gian chờ để ai đó kịp phản đối nếu có gian lận (challenge period).
Hệ sinh thái Elysium có gì đặc biệt?
Một token đi hết vòng đời trong hệ Hyperliquid. Token ra mắt trên AMM của Elysium, thêm thanh khoản ở PropAMM trên Elysium, lên sổ lệnh spot HyperCore, rồi có perp qua HIP-3.
Phí sequencer chia lại cho hệ. Sequencer là bên xếp thứ tự giao dịch. Phí thu được chia:
- 50% mua KNTQ trên thị trường, gửi vào Assistance Fund của Hyperliquid (coi như đốt).
- 25% cho các app dùng nhiều blockspace, để làm thưởng, hoàn phí cho người dùng.
- 25% vào treasury Kinetiq.
App đã lên testnet. Trang ecosystem của Elysium có hàng chục app: launchpad, DEX, lending, prediction market, game, NFT.
Kinetiq còn kỳ vọng Elysium tạo thêm volume cho HyperCore: giá trên Elysium lệch giá HyperCore thì có người arbitrage, mỗi lần như vậy là thêm lệnh trên sổ HyperCore. Đây là kỳ vọng của đội dự án, chưa có số liệu thật.
Dự án lớn nào mở trên Elysium ngay mainnet 9/11/2026?
Chỉ liệt kê dự án có thông báo từ Elysium/Kinetiq hoặc chính dự án (kiểm ngày 29/10/2026):
| Dự án | Làm gì trên Elysium | Nguồn |
|---|---|---|
| Uniswap | DEX lớn nhất DeFi, có mặt trên Elysium | Elysium trên X, 26/10 |
| 0x | Ví, app, bot dùng 0x API swap giá tốt trên Elysium từ ngày đầu | Elysium trên X, 26/10 |
| fomo | App trade, Elysium gọi là đối tác trading độc quyền | Elysium trên X, 28/10 |
| Pump.fun | Launchpad memecoin lớn nhất, Kinetiq thông báo đã vào Elysium | Kinetiq trên X, 28/10 |
| Nest | DEX ve(3,3), mở pool từ block mainnet đầu tiên, thêm KNTQ vào thưởng cho người lock | Trang ecosystem Elysium |
| Alchemy | RPC chính lúc ra mắt, sẵn từ ngày đầu | Elysium trên X, 15/10 |
| QuickNode | RPC, đối tác ngày đầu mainnet | QuickNode trên X, 16/10 |
| Goldsky | Dữ liệu onchain (subgraph, stream), Edge RPC sẵn ngày đầu | Goldsky trên X, 27/10 |
Uniswap, fomo, Pump.fun: thông báo chưa nói rõ có chạy đúng ngày 9/11 hay sau đó. Synthra đang có đề xuất quản trị để lên Elysium ngày đầu, chưa chốt (Synthra trên X, 28/10).
Cộng đồng đang nói gì?
Tổng hợp bài trên X trong 30 ngày qua (ý cộng đồng, không phải dữ kiện chính thức):
- Ý cộng đồng: nhiều người xem Elysium là lời giải cho HyperEVM chật (3M gas/giây không đủ cho market maker cập nhật giá liên tục).
- Ý cộng đồng: chú ý nhất là các launchpad sắp mở (Ascend, Kiln, sasa) và việc Uniswap, Pump.fun vào Elysium.
- Ý cộng đồng: có người cảnh báo "link bridge mainnet" giả trước 9/11. Chính Elysium cũng đăng ngày 23/10: mainnet chưa mở chính thức, cẩn thận công cụ không chính thức (nguồn).
- Ý cộng đồng: có dự án phàn nàn bị gỡ khỏi trang ecosystem, nên danh sách app trên trang đó còn thay đổi.
Câu hỏi thường gặp
Elysium có token riêng không?
Gas trả bằng HYPE, không cần token mới để giao dịch. Mình chưa thấy Kinetiq công bố token riêng cho Elysium.
Elysium khác HyperEVM thế nào?
HyperEVM là chain gốc của Hyperliquid, block 1 giây, 3M gas. Elysium là L2 chạy trên HyperEVM, block 0,1–0,2 giây, mục tiêu 300M gas mỗi giây, đọc được dữ liệu HyperCore nhanh hơn.
Khi nào Elysium chạy mainnet?
Ngày 9/11/2026. Phần đọc và đặt lệnh HyperCore bật sau mainnet, chưa công bố ngày.
Dự án nào chạy trên Elysium ngày đầu?
Đã công bố: Uniswap, 0x, fomo, Pump.fun, Nest, cùng hạ tầng Alchemy, QuickNode, Goldsky. Xem bảng ở trên.
Chỉ để tham khảo, không phải lời khuyên tài chính. NFA · DYOR. Anh em kiểm tra docs của dự án trước khi dùng.
Đọc thêm
- Mô hình ve(3,3) là gì?
- Arbitrage là gì?
- Lệnh Limit/Market, Maker/Taker là gì?
- Earn 40% APR trên Hyperliquid, không thanh lý
- AMM là gì?
- Order Book là gì?
- Defi 101, các bài giải thích khác
- Hội Viên
Nguồn
- Elysium Docs, What is Elysium
- Elysium Docs, Blocks, fees, and ordering
- Elysium Docs, Security and data availability
- Elysium Docs, Token bridging on Elysium
- Elysium trên X và Kinetiq trên X, các bài 15–28/10/2026
- Elysium Ecosystem
- Kinetiq Blog, Elysium: A New Era for Hyperliquid
- Kinetiq Blog, Elysium mainnet launches November 9
- Kinetiq Blog, How Elysium could accrue $100M+ a year to Hyperliquid
- Hyperliquid Docs, Dual-block architecture
Muốn đi cùng cách mình đầu tư dài hạn?
Xem Hội Viên